Bergamot
De bergamot (Citrus bergamia), ook wel bekend als Citrus aurantium subsp. bergamia, is een kleine, ronde tot peervormige citrusvrucht met een zure smaak. De boom waarop deze vrucht groeit, kan een hoogte van ongeveer vier meter bereiken. Genetisch onderzoek suggereert dat de bergamot een kruising is tussen de limoenachtige Citrus limetta en de zure sinaasappel (Citrus aurantium). Of deze kruising natuurlijk is ontstaan, blijft echter onbekend. Oorspronkelijk komt Citrus aurantium voor in het zuiden van Vietnam.

De naam “bergamot” heeft mogelijk zijn oorsprong in de Italiaanse stad Bergamo. In Griekenland noemt men de vrucht “Pergamonto”, wat verwijst naar het oude Pergamon in het huidige Turkije. Een andere theorie stelt dat de naam afgeleid is van het Turkse woord “beg-armudi”, wat “peer van de prins” betekent, verwijzend naar de peervormige vrucht.

Geschiedenis:
Bergamot wordt al eeuwenlang gebruikt vanwege zijn unieke aroma en geneeskrachtige eigenschappen. De eerste gedocumenteerde toepassingen van bergamotolie dateren uit de 17e eeuw in Italië, waar het werd gebruikt in parfums en medicinale preparaten. Het werd een belangrijk ingrediënt in de beroemde Eau de Cologne, een geur die voor het eerst werd ontwikkeld door een Italiaanse parfumeur in Keulen, Duitsland.In de traditionele geneeskunde werd bergamotolie gebruikt om koorts te verlagen, infecties te bestrijden en stress te verminderen. In de volksgeneeskunde van het Middellandse Zeegebied werd het ook ingezet tegen spijsverteringsproblemen en huidinfecties.

Door de jaren heen heeft bergamot zijn plaats gevonden in verschillende culturen. In China en het Midden-Oosten werd de olie gewaardeerd om zijn verfrissende geur en kalmerende effect. In Europa werd het een populair ingrediënt in parfums en verzorgingsproducten. Tegenwoordig is bergamot wereldwijd bekend, met name door zijn gebruik in Earl Grey-thee.

Bergamotolie wordt verkregen uit de schil van de onrijpe vrucht en wordt veelvuldig gebruikt als geurstof in parfums en cosmetica. Daarnaast wordt bergamotolie als smaakstof gebruikt, met name in Earl Grey-thee. Het wordt ook toegepast in aromatherapie vanwege zijn kalmerende en verfrissende eigenschappen. Bergamot staat bekend om zijn positieve effecten op de gezondheid, vooral met betrekking tot het cholesterolgehalte en het cardiovasculaire systeem.

Cholesterolregulatie
Bergamot zou ondersteunend kunnen werken bij cholesterolverlaing. Onderzoek heeft aangetoond dat bergamot het LDL-cholesterolgehalte (het “slechte” cholesterol) verlaagt en tegelijkertijd het HDL-cholesterol (het “goede” cholesterol) verhoogt. Dit is een eigenschap die traditionele cholesterolverlagende medicijnen zoals statines niet hebben. In een Italiaanse studie kregen deelnemers dagelijks 500 mg of 1000 mg bergamot extract, wat resulteerde in een daling van het LDL-cholesterol met 24% tot 36%, terwijl het HDL-cholesterol met 22% tot 40% steeg. Daarnaast verlaagden triglyceriden, een andere risicofactor voor hart- en vaatziekten, met 30% tot 39%.

Antioxidanten en Hartgezondheid
Bergamot is rijk aan polyfenolen, krachtige antioxidanten die helpen bij het bestrijden van vrije radicalen. Hierdoor zou bergamot het risico op hart- en vaatziekten en beroertes mogelijkerwijs kunnen verlagen en het verouderingsproces vertragen. Polyfenolen, die onder andere ook in groene thee voorkomen, dragen verder bij aan de cholesterolverlagende werking van bergamot.

Bergamotolie kan helpen bij het verlichten van pijn door de productie van hormonen te stimuleren die de gevoeligheid van zenuwen verminderen. Dit maakt het nuttig bij hoofdpijn, spierpijn en verstuikingen, zonder de nadelige bijwerkingen van traditionele pijnstillers die de lever en nieren kunnen belasten.

Antidepressieve en Stimulerende Werking
De bestanddelen van bergamotolie, zoals alpha-pineen en limoneen, hebben een antidepressieve en stimulerende werking. Ze kunnen gevoelens van frisheid, vreugde en energie bevorderen, doordat ze de bloedcirculatie en hormonale afscheiding stimuleren. Dit draagt bij aan een betere spijsvertering en een stabielere bloedsuikerspiegel.

Bergamotolie wordt sinds oudsher veel gebruikt in huidverzorgingsproducten dankzij zijn antibacteriële eigenschappen en kan helpen bij een vette huid en acne. Bovendien kan het als natuurlijke deodorant fungeren en een alternatief vormen voor deodorants met aluminium.

Bergamotkruid
Naast de citrusvrucht bestaat er ook een plant die de naam bergamot draagt: Monarda didyma. Dit kruid, dat behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), groeit in de Verenigde Staten en dankt zijn naam aan de gelijkenis in geur met de bergamotvrucht.

Bergamot is niet alleen een aromatische en smaakvolle citrusvrucht, maar biedt ook talrijke voordelen voor de gezondheid. Van het reguleren van cholesterol tot het bestrijden van oxidatieve stress en het verbeteren van de huid, bergamot is een veelzijdige natuurlijke remedie. Daarnaast wordt de olie breed toegepast in parfumerie, aromatherapie en huidverzorging, wat de bergamot een onmisbare plaats geeft in zowel de culinaire als cosmetische wereld.

Mogelijke bijwerkingen:
Bergamot wordt over het algemeen goed verdragen, echter kunnen er in sommige gevallen bijwerkingen optreden, vooral bij overmatig gebruik. Dit kan zich uiten in huiduitslag, jeuk of ademhalingsproblemen.

– Fototoxiciteit: Bergamotolie bevat bergapteen, een stof die de huid gevoeliger maakt voor zonlicht. Dit kan leiden tot huidirritatie of pigmentvlekken bij blootstelling aan de zon. Het wordt aangeraden om bergamotolie niet op de huid te gebruiken voor blootstelling aan direct zonlicht.

– Maagklachten: In sommige gevallen kan de consumptie van bergamotextract leiden tot maagklachten of brandend maagzuur, vooral bij mensen met een gevoelige maag.

– Interactie met Medicatie: Bergamot kan de werking van bepaalde medicijnen beïnvloeden, zoals statines en bloeddrukverlagende medicatie. Overleg met een arts voordat bergamot als supplement wordt gebruikt.