ECHTE GINSENG

Latijnse naam: Panax ginseng

🌿 Echte Panax Ginseng – De Oorsprong, Kracht en Gezondheid in Eén WortelEchte Panax Ginseng, ook bekend als Aziatische ginseng, Koreaanse ginseng, Rode ginseng, Witte ginseng of in de volksmond simpelweg “de wortel van het leven”, is één van de meest bewonderde kruiden ter wereld. De naam Panax komt van het Grieks: pan (alles) en axos (medicijn). Geen wonder dat ginseng in de traditionele Chinese geneeskunde in bijna ieder extract werd verwerkt. Vandaag de dag bevestigen talloze studies wat oude meesters al wisten: ginseng ondersteunt het lichaam daar waar het het nodig heeft.

Al eeuwenlang staat deze bijzondere wortel bekend als een kruid dat het gehele lichaam ondersteunt — een reputatie die hem in de volksgeneeskunde de bijnaam “het allesgenezende medicijn” opleverde.

In de traditionele Chinese geneeskunde is ginseng zo belangrijk dat het in talloze formules de basis vormt. De karakteristieke wortel, die vaak de vorm van een mensfiguur heeft, werd gezien als een teken van zijn brede werking op het lichaam als geheel. Vandaag de dag zijn veel van deze traditionele inzichten bevestigd door modern onderzoek, en nog steeds geldt Panax ginseng als één van de krachtigste adaptogene kruiden ter wereld.

Echte ginseng groeide van oorsprong in de bergbossen van Noord-China en Korea. Door eeuwenlang intensief verzamelen komt wilde ginseng nog maar zelden voor. Daarom wordt hoogwaardige ginseng tegenwoordig verantwoord gekweekt in Korea, China, Japan en Siberië.

Geschiedenis:
De geschiedenis van Panax ginseng is diep verweven met de ontwikkeling van de Oost-Aziatische geneeskunde. Archeologische en historische bronnen wijzen erop dat ginseng al meer dan 5.000 jaar door mensen werd gebruikt — niet alleen als geneesmiddel, maar ook als spiritueel symbool, handelswaar en cultureel icoon. In vele oude teksten wordt het omschreven als een “hemelse wortel” die zowel lichaam als geest versterkt. De wortel van de plant zou een herstellend effect hebben op de ying-yang balans, waarbij het aanpassingsvermogen van het lichaam zou stimuleren en daarmee het prestatie, uithoudingsvermogen en stressbestendigheid zou verbeteren.

De eerste vermeldingen – een heilige wortel
De vroegste bekende verwijzingen naar ginseng vinden we in de Chinese medische klassiekers, waaronder de Shennong Ben Cao Jing (Het Klassieke Kruidboek van de Goddelijke Landbouwer), geschreven rond 100 na Christus maar gebaseerd op veel oudere mondelinge tradities. Ginseng werd hierin beschreven als een superieur kruid, een categorie gereserveerd voor planten die het lichaam versterken zonder schade toe te brengen.  Het zou de Chi stimuleren en de yang doen afnemen. Zij geloofden ook dat het een normaliserende werking had op de hormoonbalans door zijn stimulerende werking van de bijnieren. Dit zou de vrijstelling van androgene hormonen zoals testosteron stimuleren, waarmee de plant werkzaam zou zijn als afrodisicum, anabool en een fertiliserend effect hebben. Bij vrouwen heeft de plant oestrogene effecten en zou ook voor hen werken als afrodisicum.     

Vroeger was ginseng uiterst zeldzaam en werd het alleen gevonden in afgelegen berggebieden in het noorden van China en Korea. Sjamanen, monniken en genezers beschouwden de wortel zelfs als een geschenk van de bergen, waar hemelse energie en aardse kracht samenkomen. Omdat de wortel soms een menselijke vorm heeft, geloofde men dat de plant een bijzondere verbondenheid had met de menselijke levensenergie. Het zou een algeheel tonicum zijn voor het zenuwstelsel en het geheugen kunnen stimuleren. Binnen de kruidengeneeskunde wordt Ginseng ingezet bij concentratiestoornissen, ouderdomsdiabetes, maar ook als cholesterolverlagend middel. De plant zou een bloeddrukregulerende werking hebben, bij de inname van een lage dosis zou het bloeddrukverlagend werken en in hogere dosis bloeddrukverhogend. Het zou helpen bij de bescherming van toxische stoffen dankzij zijn leverbeschermend en leverwerking bevorderend vermogen. De plant verhoogt het noradrenaline en serotonine niveau in de hersenen waarmee het gevoel van welbehagen vergroot zou kunnen worden en ingezet kunnen worden als antidepressiva. 

Keizers en edelen betaalden enorme bedragen voor wilde ginseng, die in de oudheid zo waardevol was dat het werd aangeboden aan koninklijke families als belastingschenking. Sommige historische documenten vermelden dat een wortel van uitzonderlijke kwaliteit meer waard was dan zijn gewicht in goud.

De ontdekking van wilde ginseng in Korea
In Korea groeide Panax ginseng van nature in de schaduwrijke heuvels en bergbossen. De Koreanen ontwikkelden eeuwen geleden een eigen traditie rond ginseng, vergelijkbaar maar subtiel anders dan die van China. Hier werd ook de beroemde Rode Ginseng ontwikkeld: ginsengwortels die via stomen en drogen een hogere concentratie werkzame stoffen krijgen.

Koreaanse koningen lieten speciale “ginsengpatrouilles” de bossen bewaken, en wie zonder toestemming wilde ginseng oogstte, riskeerde zware straffen. Tot vandaag wordt Koreaanse ginseng wereldwijd beschouwd als de meest geraffineerde en krachtige variant — met name die van het traditionele kwekersmerk C.A. Meyer.

Japan en de verspreiding van ginsengcultuur
Japan nam de kennis over ginseng over via de handelsroutes en de culturele uitwisseling met China en Korea. Tijdens de Edo-periode (17e–19e eeuw) werd ginseng immens populair onder samoerai, monniken en aristocraten. Het kruid kreeg een vaste plaats in de Japanse kruidengeneeskunde (Kampo), waar het werd gebruikt in diverse tonische mengsels.

Handelsroutes naar het Westen
Ginseng bereikte Europa dankzij ontdekkingsreizigers en handelaren. De beroemde ontdekkingsreiziger Marco Polo beschreef ginseng in zijn reisverslagen als een hooggewaardeerde wortel met uitzonderlijke eigenschappen. Maar pas in de 17e eeuw bereikte ginseng de Westerse markt op grote schaal dankzij Nederlandse handelaren van de VOC. Zij importeerden grote hoeveelheden Panax ginseng en introduceerden het aan Europese apothekers en aristocraten.

Voor een periode was ginseng zelfs even duur als goud, wat leidde tot intensieve handel én tot pogingen om het kruid in Europa te kweken, al zonder veel succes vanwege het specifieke klimaat dat de plant vereist.

De ontdekking van Amerikaanse ginseng
In de 18e eeuw werd een verwante soort, Panax quinquefolius (Amerikaanse ginseng), ontdekt in de bossen van Noord-Amerika door Franse missionarissen. Deze variant werd een belangrijk handelsproduct tussen Noord-Amerika en China. Chinese handelaars verwelkomden de nieuwe soort warm en betaalden hoge prijzen, waardoor Amerikaanse ginseng voor veel kolonisten een lucratieve bron van inkomsten werd.

Moderne tijd – van mystiek kruid tot wetenschappelijk onderzocht adaptogeen
Vanaf de 20e eeuw begon de moderne wetenschap zich steeds meer te interesseren voor ginseng. Onderzoek richtte zich vooral op de ginsenosiden, de unieke actieve stoffen die uitsluitend in Panax-soorten voorkomen. Deze studies bevestigden delen van de traditionele kennis, waardoor ginseng wereldwijd erkenning kreeg als adaptogeen en gezondheidsondersteunend kruid.

Vandaag wordt hoogwaardige ginseng gekweekt in Korea, China, Japan, Siberië en sommige delen van Noord-Amerika. Traditionele kennis wordt hierbij gecombineerd met moderne teelttechnieken en kwaliteitscontrole, zodat consumenten kunnen profiteren van een product dat zowel authentiek als veilig is.

Verschil Siberische Ginseng
Hoewel ze vaak in één adem worden genoemd, zijn echte ginseng (Panax ginseng) en Siberische ginseng (Eleutherococcus senticosus) totaal verschillende planten. Panax ginseng is de enige echte ginseng en bevat ginsenosiden – krachtige werkzame stoffen die verantwoordelijk zijn voor de bekende effecten op energie, vitaliteit, concentratie en herstel. Siberische ginseng bevat geen ginsenosiden maar eleutherosiden, die milder werken en vooral bijdragen aan uithoudingsvermogen en stressbestendigheid. Waar Panax ginseng bekendstaat om zijn sterke, snel merkbare werking en brede traditionele toepassing, biedt Siberische ginseng juist een zachtere, geleidelijke ondersteuning die geschikt is voor dagelijks gebruik.

Voedingsstoffen:
⚬ Vitamines: B1, B2, B3, B12, C en betacaroteen
⚬ Mineralen: calcium, magnesium, zink, ijzer, germanium, mangaan, ijzer, selenium, vanadium, chroom, kobalt, koper, fosfor, aluminium en arseen.
⚬ Triterpenen saponinen: ginsenoîdes 
⚬ Fytosterolen: betasitosterol, daucosterol, campesterol en stigamsterol
⚬ Glycopeptiden: galluszuurderivaten
⚬ Vetzuren 

Kruidencombinaties:

Echte Ginseng is geschikt voor verschillende kruidencombinaties en is goed te combineren met:

⚬ Zwarte bes
⚬ Ginkgo Biloba
⚬ Rozemarijn
⚬ Cayennepeper
⚬ Gember

Mogelijke bijwerkingen:
Hoewel echte ginseng over het algemeen bij normale dosering als veilig wordt beschouwd, is het belangrijk om rekening te houden met enkele aandachtspunten:

• Beter niet innemen voor het slapen gaan vanwege opwekkende werking

• In zeldzame gevallen kan er hoofdpijn, misselijkheid, diarree of  hartkloppingen optreden.

• Beperk bij inname bij voorkeur tyraminehoudende voedingsmiddelen zoals; wijn, oude kazen, cafeïne dranken, rapen en bittere kruiden.

• Niet gebruiken gedurende de zwangerschap en het zogen

• Niet gebruiken bij: hartritmestoornissen, actieve bacteriële ontstekingen, acuut astma, nierinsufficiëntie.

• Ginseng kan interacties opleveren met: – MAO-inhibitoren, NSAID’s  en bloeddrukmedicatie.    

• Mensen met auto-immuunziekten, diabetes en nierziekten en een te hoge of lage bloeddruk kunnen het beste voor gebruik of bij twijfel een arts raadplegen.