Echte Marjolein

Marjolein (Origanum majorana), ook wel bekend als zoete marjolein, behoort tot de lipbloemigen (Lamiaceae) en is een aromatisch kruid dat al eeuwenlang wordt gewaardeerd om zijn kalmerende en helende eigenschappen. De plant is inheems in het grensgebied van Irak en Iran, maar groeit tegenwoordig voornamelijk in regio’s rondom de Middellandse Zee, zoals Egypte, Tunesië, Turkije, Cyprus, Frankrijk en Hongarije. De tere, opgaande halfstruik kan tot 60 cm hoog worden en heeft grijs, ovaal blad met kleine witte tot roze bloemetjes die in de late zomer bloeien.

Geschiedenis:
Marjolein heeft een rijke geschiedenis als cultuurplant. In het oude Egypte werd het kruid gebruikt in parfums en medicinale toepassingen. In de Middeleeuwen werd marjolein in Europa geïntroduceerd en stond het bekend om zijn rustgevende werking. Hildegard von Bingen noemde marjolein als een van de krachtigste ontspannende middelen van haar tijd. Daarnaast werd marjolein veelvuldig gebruikt in de keuken, vooral als smaakmaker en conserveermiddel voor vleesgerechten zoals worst. Het kruid is een vast onderdeel van de bekende Provençaalse kruidenmix.

Sinds de 19e eeuw wordt marjoleinolie door middel van stoomdestillatie uit de bloeiende plant gewonnen. De opbrengst aan essentiële olie varieert sterk en ligt tussen de 1 en 3%, wat betekent dat er tussen de 100 en 200 kilo planten nodig zijn voor 1 kilo olie. Hoe verser het materiaal, hoe lager de opbrengst. De etherische olie is meestal lichtgeel van kleur, maar kan bij veroudering donkerder worden.

Marjoleinolie kent verschillende chemotypen, waarvan de meest voorkomende het terpineen-4-ol-type is. Dit bestanddeel staat bekend om zijn antiseptische en antimicrobiële eigenschappen en wordt vaak als alternatief voor tea tree olie gebruikt. Andere chemotypen, zoals carvacrol of linalool, worden soms onder de naam ‘wilde oregano’ verkocht. 

De geur van marjoleinolie is warm, zoet-kruidig met een lichte kamfer- en citroennoot. De olie wordt veel toegepast in parfums, vooral in mannenparfums waar het fungeert als midden- tot topnoot. Daarnaast wordt marjoleinolie verwerkt in schoonmaakmiddelen, huidverzorgingsproducten en als smaakstof in vleesproducten.

Toepassingen

Dankzij de unieke chemische samenstelling van marjoleinolie is het een breed inzetbare etherische olie. De combinatie van monoterpenolen en esters zorgt voor een sterke ontspannende en rustgevende werking. De olie is effectief bij:

– Zenuwstelsel:
Marjolein kan helpen bij stressgerelateerde klachten zoals nervositeit, hartkloppingen, hoge bloeddruk, geïrriteerdheid, hoofdpijn en slapeloosheid. Het heeft een regulerende werking op het zenuwstelsel en wordt daarom vaak ingezet bij angst en overprikkeling.

– Luchtwegen:
De krampstillende eigenschappen maken marjolein geschikt voor de behandeling van luchtwegproblemen zoals astma, kroep en bronchiale spasmen.

– Spijsvertering:
Marjoleinolie helpt bij spijsverteringsproblemen, waaronder een spastische darm en andere krampachtige klachten van het maag-darmstelsel.

– Spieren en gewrichten:
De ontspannende werking is ook effectief bij spierkrampen, menstruatiekrampen en gewrichtspijn.

– Seksuele balans:

Marjoleinolie staat bekend als anafrodisiacum, wat betekent dat het het libido kan verminderen. Dit is een van de redenen waarom marjolein vroeger in kloostertuinen werd verbouwd.

Mogelijke bijwerkingen
Marjoleinolie is over het algemeen veilig in gebruik, maar moet met mate worden toegepast. In lage doseringen is de olie niet irriterend of toxisch, maar overmatig gebruik kan een kalmerend en verdovend effect hebben. De olie wordt vaak verdund met andere etherische oliën zoals tea tree of tijm.